“Nóc nhà của Đông Nam Bộ” hay “Đệ Nhất Thiên Sơn” là cụm từ mà khách du lịch thường hay nhắc đến mỗi khi nói về Núi Bà Đen, đây là quần thể núi tự nhiên với đỉnh cao nhất là 986m, bên cạnh Chùa Tòa Thành – Đền Thánh của Đạo Cao Đài thì đây được xem là biểu tượng của Tỉnh Tây Ninh, niềm tự hào của người dân địa phương.

Một trong những dấu ấn lớn của địa danh này là vào năm 2014, Văn phòng Chính phủ đã chính thức ký quyết định “Quy hoạch tổng thể phát triển Khu du lịch quốc gia núi Bà Đen”. Và năm 2017 – 2018, Tập đoàn Sun Group đã trở thành đơn vị đầu tư, hợp tác phát triển cùng với Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh cho khu du lịch Sun World BaDen Mountain. “Khai mở huyền thoại – Chinh phục đỉnh thiêng” là khẩu hiệu chính thức mà tập đoàn này sử dụng để quảng bá cho khu du lịch.

Truyền thuyết liên quan về Núi Bà Đen

Có rất nhiều câu chuyện dân gian truyền tai nhau về các sự tích liên quan đến tên gọi của Bà Đen, tuy nhiên câu chuyện về bà Đen tên thật là Lý Thị Thiên Hương, con gái một vị quan trấn nhậm Trảng Bàng thuộc triều Nguyễn tên là Lý Thiên là được biết đến nhiều nhất, chúng tôi xin tóm tắt như sau:

Truyền thuyết thứ hai cho rằng, bà Đen tên thật là Lý Thị Thiên Hương, con gái một vị quan trấn nhậm Trảng Bàng thuộc triều Nguyễn tên là Lý Thiên. Mẹ là bà Ðặng Ngọc Phụng, người gốc ở Bình Ðịnh vào Trảng Bàng lập nghiệp. Trong làng có chàng trai Lê Sĩ Triệt, mồ côi cha mẹ, văn hay võ giỏi. Lần nọ, Thiên Hương lên núi cúng chùa bị một đám côn đồ vây bắt. Giữa lúc nguy khốn thì chàng Lê Sĩ Triệt xông ra đánh đuổi, cứu được nàng.

Ðể đáp ơn chàng, cha mẹ nàng Thiên Hương hứa gả nàng cho Lê Sĩ Triệt. Chưa kịp đám cưới thì Lê Sĩ Triệt phải tòng quân đánh Tây Sơn. Trong một lần lên núi cúng thì Lý Thị Thiên Hương bị kẻ xấu vây bắt, toan hãm hiếp. Để giữ lòng trung trinh, nàng Hương nhảy xuống khe núi tử tiết. Sau khi chết, Lý Thị Thiên Hương hiển thánh báo mộng cho vị sư trụ trì trên núi biết. Trong mộng, nàng Hương xuất hiện trong hình dáng một người phụ nữ đen đúa? Vị sư bèn đi tìm thi thể nàng đem về mai táng. Vì vậy, vị sư gọi nàng là nàng Đen. Người đời sau gọi là Bà Đen để tỏ lòng tôn kính, và ngọn núi thờ Bà chính là Núi Bà Đen ngày nay.

Theo Quốc Sử quán triều Nguyễn do có công trong việc báo mộng hỗ trợ ông nên năm 1790, Vua Gia Long đã cho binh lính đúc tượng, phong sắc Linh Sơn Điện (Chùa Bà ngày nay) và phong Bà là Linh Sơn Thánh Mẫu (tên cho đến ngày nay)

Khoảng năm 1864, sư Huệ Mạng thuộc phái Lâm Tế Chánh Tông đã khai sơn Linh Sơn Long Châu, tức Chùa Hang ngày nay, lấy hang đá làm nơi tu hành, cách Chùa Bà khoảng 300 m. Sau đó, vào năm Nhâm Thân 1871, chùa Trung cũng đã được ra đời với mục đích làm trạm dừng cho cho các tín đồ đến Chùa Bà.

Do nơi đây cũng từng là nơi giao tranh giữa quân lực Hoa Kỳ, Việt Nam Cộng hòa và Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, nên nhiều ngôi chùa tại đây sau đó cũng đã bị thiêu rụi bởi bom đạn, hiện nay các công trình đã có nhiều sự trùng tu, xây mới, bạn nên trực tiếp tham quan sẽ có được cái nhìn đầy đủ hơn về Núi Bà Đen.

Vị trí địa lý

Theo Quyết định số: 1099/QĐ-TTg của Văn phòng Chính phủ được Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng ký ban hành vào ngày 5 tháng 9 năm 2018, Khu du lịch Núi Bà Đen được xác định nằm trên địa bàn phường Ninh Sơn, phường Ninh Thạnh, xã Thạnh Tân của thành phố Tây Ninh và một phần xã Suối Đá, xã Phan của huyện Dương Minh Châu, có tổng diện tích quy hoạch của khu du lịch là 2.903,79 ha, phạm vi ranh giới cụ thể như sau:

  • Phía Đông Bắc: Giáp xã Tân Hưng, huyện Tân Châu và xã Suối Đá, huyện Dương Minh Châu; giới hạn bởi đường Khedol – Suối Đá;
  • Phía Tây Bắc: Giáp xã Tân Bình, thành phố Tây Ninh; giới hạn bởi đường ĐT 785;
  • Phía Tây Nam: Giáp phường Ninh Sơn, thành phố Tây Ninh; giới hạn bởi đường ĐT 784;
  • Phía Đông Nam: Giáp phường Ninh Thạnh, thành phố Tây Ninh và xã Phan, huyện Dương Minh Châu; giới hạn bởi đường ĐT 790.

Núi Bà Đen cách trung tâm thành phố Tây Ninh chỉ khoảng 11 km về phí Đông Bắc và Thành phố Hồ Chí Minh chỉ khoảng 96 km về phía Tây, di chuyển bằng đường bộ vô cùng thuận tiện và không mất nhiều thời gian, nên nên đây cũng là điểm đến rất được yêu thích của người dân Sài Gòn, bên cạnh Vũng Tàu về phía Đông.

Thông tin tổng thể

Theo Gia Định Thành Thông Chí, tên gốc của núi Bà Đen là Bà Dinh. Những bậc kỳ lão địa phương thì cho rằng tên gốc là núi Một. Đến khoảng nửa thế kỷ XVIII mới xuất hiện tên gọi núi Bà Đênh, sau gọi trại dần thành núi Bà Đen. Cũng có người gọi là núi Điện Bà.

Khu vực này thực chất là một cụm gồm ba núi nằm liền kề nhau là Núi Bà Đen (còn được gọi tắt là Núi Bà), Núi Heo và Núi Phụng trên tổng diện tích 24 km2, chính giữa hình thành một thung lũng rất đẹp có tên Ma Thiên Lãnh. Quần thể Núi Bà Đen được Bộ Văn hóa (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) công nhận là di tích lịch sử và danh thắng cấp quốc gia vào ngày 21 tháng 1 năm 1989.

Núi Bà

Ở độ cao 986 m, ngọn núi lửa đã tắt này mọc lên từ khu đất nông nghiệp bằng phẳng của vùng Đông Nam bộ. Ngọn núi gần như là một hình nón hoàn hảo và hơi phình ra ở phía Tây Bắc. Núi Bà Đen sở hữu nhiều hang động và được bao phủ bởi nhiều đá bazan lớn. Vị trí của ngọn núi nằm ở phía Đông Bắc thành phố Tây Ninh, thuộc địa phận xã Thạnh Tân và cách trung tâm thành phố 11 km; cách Thành phố Hồ Chí Minh 96 km về phía Tây Bắc.

Núi Bà Đen nhìn từ hướng Thành Phố Tây Ninh
Núi Bà Đen nhìn từ hướng Thành Phố Tây Ninh
Độ cao được ghi nhận chính thức của Núi Bà
Độ cao được ghi nhận chính thức của Núi Bà
Đỉnh của Núi Bà Đen
Đỉnh của Núi Bà Đen

Núi Heo (Núi Đất)

Núi Đất hay còn được người dân địa phương gọi là Núi Heo là ngọn núi thấp nhất trong quần thể 3 ngọn núi Bà Đen. Theo bản đồ hành chính tỉnh Tây Ninh vào năm 2002, thì núi Heo nằm ở phía Tây của núi Bà Đen với đỉnh cao 341 m.

Núi Phụng

Núi Phụng là một ngọn núi nằm ở phía Tây Bắc của núi Bà Đen, gần phía đường 785 với độ cao 419 m.

Thung Lũng Ma Thiên Lãnh

Thung lũng Ma Thiên Lãnh là một thung lũng nằm trong quần thể núi Bà Đen, là nơi tiếp giáp giữa ba ngọn núi là núi Đất, núi Phụng và núi Bà Đen thuộc địa phận xã Thạnh Tân, thành phố Tây Ninh. Hiện nay khu vực này là điểm đến của rất nhiều bạn trẻ yêu thích thiên nhiên, lựa chọn các cảnh quay, góc chụp đẹp, hoặc nhiều đôi bạn trẻ chọn nơi đây để lưu lại những tấm ảnh cưới vô cùng hạnh phúc của vợ chồng.

Nét đẹp của thung lũng Ma Thiên Lãnh
Nét đẹp của thung lũng Ma Thiên Lãnh

Các công trình biểu của Núi Bà Đen

Trước khi tập đoàn Sun Group chính thức đầu tư vào thì Núi Bà được người dân biết đến nhiều nhờ Chùa Bà, tức nơi thờ Bà Linh Sơn Thánh Mẫu, bên cạnh đó còn có Chùa Hang, Chùa Trung, Tượng Phật Nằm,… bên dưới núi chân núi sẽ là các hoạt động vui chơi, giải trí.

Ngoài ra các bạn trẻ còn chọn cho mình thử thách chinh phục đỉnh núi bằng cách leo bộ, khi chính phục được bằng chính đôi chân mình bạn sẽ cảm nhận được sự sung sướng khó tả, sẽ là những kỷ niệm khó quên cho thời tuổi trẻ.

Đến giai đoạn 2017 – 2018 khu tập đoàn Sun Group chính thức bắt tay vào đầu tư, Khu du lịch Núi Bà Đen đã bước qua một trang mới, tập đoàn do ông Lê Viết Lam sáng lập đã liên tục “trình làng” những công trình biểu tượng, thậm chí ghi được kỷ lục Guinness thế giới, sau đây chúng ta sẽ đi tìm hiểu các công trình tiêu biểu của nơi được mệnh danh là “Đệ Nhất Thiên Sơn” này.

Cáp Treo của Núi Bà

Ngày 18 tháng 1 năm 2020, UBND tỉnh Tây Ninh và Tập đoàn Sungroup đã chính thức đưa vào vận hành hệ thống cáp treo mới hiện đại sau 1,5 năm thi công xây dựng. Đây cũng là công trình đầu tiên được khai trương thuộc quần thể Sun World Bà Đen Mountain do tập đoàn Sun Group đầu tư xây dựng. Hệ thống cáp treo được thực hiện dưới sự tư vấn, thiết kế của hãng cáp treo số một thế giới Doppelmayr và bao gồm hai tuyến cáp song song.

Có 3 tuyến cáp treo, tuyến dài nhất là Tuyến cáp treo Bà Đen – Vân Sơn: Tuyến cáp số 1 bắt đầu từ chân núi (Ga Bà Đen) lên đỉnh Bà Đen (Ga Vân Sơn – Nhà Hàng Vân Sơn) có chiều dài 1.847 m, gồm 113 cabin với công suất 10 người/cabin, công suất vận chuyển 4.400 khách/giờ. Với vận tốc 8 mét/giây, thời gian di chuyển từ chân núi lên đỉnh cao 986m của núi Bà Đen là 8 phút.[38] Giữa ga đi và ga đến có độ chênh lệch khoảng 886 m. Hai tuyến còn lại là Tuyến cáp treo Bà Đen – Chùa Hang và Tuyến cáp treo Hòa Đồng – Tâm An.

Cáp treo tại khu du lịch Núi Bà Đen
Cáp treo tại khu du lịch Núi Bà Đen

Nhà ga cáp treo

Ga Bà Đen là ga chính của Sun World Bà Đen Mountain và là nhà ga lớn nhất toàn bộ hệ thống cáp treo của khu du lịch, được đặt ở bên dưới chân núi với diện tích lên tới 10.959 m2. Vào năm 2020, Tổ chức Kỷ lục Thế giới Guinness cũng đã chính thức công nhận ga Bà Đen là “Nhà ga cáp treo lớn nhất thế giới”.

Nằm ở độ cao khoảng 42 m so với mực nước biển, ga Bà Đen có thiết kế mái được tạo thành 3 cột sóng. Từ trên nhìn xuống, 3 cụm mái nhô lên này tượng trưng cho 3 ngọn núi là núi Bà Đen, núi Phụng và núi Đất. Sảnh trung tâm của nhà ga gồm 5 cây cột lớn cách điệu như 5 cây cổ thụ được che chở bởi núi Mẹ.

Ngoài ra còn có các ga sau: Ga Vân Sơn, Ga Chùa Hang, Ga Hòa Đồng và Ga Tâm An.

Ga Cáp Treo Núi Bà chính là Ga Cáp Treo lớn nhất Thế Giới hiện nay
Ga Cáp Treo Núi Bà chính là Ga Cáp Treo lớn nhất Thế Giới hiện nay

Hệ thống máng trượt tại khu du lịch Núi Bà

Hệ thống máng trượt ở núi Bà Đen đã được đầu tư lần đầu tiên vào năm 2002, và được thay thế vào năm 2018 với tổng mức đầu tư là 90 tỷ đồng. Hệ thống mới được cho là có thể vận chuyển 500 người mỗi giờ và được thiết kế thêm trang bị cảm biến khoảng cách trượt để tự động giảm phanh.

Hiện nay, máng trượt ở Khu du lịch Núi Bà Đen đã trở thành một hệ thống khép kín với tuyến lên dài 1.190 m và tuyến xuống dài 1.700 m, được đặt trên 482 trụ móng kéo dài lên khu vực quần thể chùa Bà, hai nhà ga của máng trượt có độ cao chênh lệch khoảng 215 m đây cũng là nơi đầu tiên ở Việt Nam vận hành loại hình này.

Xe trượt được thiết kế với tốc độ tối đa vào khoảng 40 km/h với công suất chở từ 1–2 người. Người điều khiển sẽ ngồi phía sau người phía trước, nếu có 2 người.

Hệ thống máng trượt
Hệ thống máng trượt

Quần thể công trình khu vực chân núi

  • Tượng Dũng sỹ núi Bà Đen
  • Chùa Linh Sơn Phước Trung (Chùa Trung)
  • Động Kim Quang

Quần thể công trình khu vực chùa Bà

  • Chùa Linh Sơn Tiên Thạch Tự (Chùa Bà)
  • Chùa Linh Sơn Hòa Đồng (Chùa Hòa Đồng)
  • Chùa Linh Sơn Long Châu (Chùa Hang)
  • Chùa Quan Âm và động Ba Cô

Trong số này thì Chùa Bà chính là chùa chính, ở độ cao lưng chừng núi 350 m, còn được biết đến với cái tên Linh Sơn Tiên Thạch Tự hay chùa Phật, chùa Thượng được hình thành từ năm 1745 và xây dựng vào năm 1763 với diện tích hiện nay là 6.151,8 m2 (cũ 210 m2).

Đây là ngôi chùa cổ xưa nhất, có tuổi thọ cao nhất ở Tây Ninh, biểu trưng cho văn hóa Phật giáo ở Tây Ninh. Việc khai sáng ngôi Tam bảo trên núi Bà Đen ở thế kỷ 18 đã đặt nền móng cho việc phát triển Phật giáo ở Tây Ninh đến hiện nay. Chùa chính là nơi thờ tự Linh Sơn Thánh Mẫu do vua Gia Long phong sắc.

Quần thể Chùa Bà nằm ở lưng chừng núi
Quần thể Chùa Bà nằm ở lưng chừng núi

Quần thể công trình khu vực đỉnh núi

Tượng Phật Bà Tây Bổ Đà Sơn

Bức tượng với tổng chiều cao 72 m, được đúc bởi hơn 170 tấn đồng đỏ nguyên chất theo kỹ thuật công nghệ gia công cơ khí áp lực cao của châu Âu, tượng Phật Bà Tây Bổ Đà Sơn tại đây đã xác lập kỷ lục “Tượng Phật Bà bằng đồng cao nhất châu Á tọa lạc trên đỉnh núi” và “Tượng Phật Bà bằng đồng cao nhất Việt Nam tọa lạc trên đỉnh núi”

Tập đoàn Sun Group cùng nhà điêu khắc Phạm Bá Đua là người đã tạo nên thiết kế của bức tượng được dựa nguyên mẫu của tượng Phật thời Lê. Tượng Phật Bà đứng uy nghiêm trên đài sen bằng đồng, cánh sen cũng được phỏng lại theo cánh sen thời Lê, được tạo hình mây cùng 3 giọt nước, tượng trưng cho lời cầu nguyện mưa thuận gió hòa.

Đầu của bức tượng đội vương miện chạm khắc hình ảnh của Đức Phật A Di Đà.[69] Tay trái của bức tượng cầm bình Cam Lồ đang dốc xuống biểu tượng cho hành động ban phát phước lành của Bồ tát và tay phải là bắt quyết Ấn giáo hóa, mang ý nghĩa lìa xa ác nghiệp.

Dưới chân tượng Phật Bà là khu trưng bày nghệ thuật Phật giáo 4 tầng với tổng diện tích lên tới 4.410 m² cùng lối kiến trúc đồng tâm bao gồm không gian nội thất sử dụng 3 loại đá như đá granite tự nhiên, đá trắng của Ý và đá nâu Tây Ban Nha.

Tượng Phật Bà Tây Bổ Đà Sơn trên đỉnh núi Bà Đen
Tượng Phật Bà Tây Bổ Đà Sơn trên đỉnh núi Bà Đen
Tượng Phật Bà Tây Bổ Đà Sơn trên đỉnh núi Bà Đen
Tượng Phật Bà Tây Bổ Đà Sơn trên đỉnh núi Bà Đen
Tượng Phật Bà Tây Bổ Đà Sơn trên đỉnh Núi Bà
Tượng Phật Bà Tây Bổ Đà Sơn trên đỉnh Núi Bà
Tượng Phật Bà Tây Bổ Đà Sơn trên đỉnh Núi Bà
Tượng Phật Bà Tây Bổ Đà Sơn trên đỉnh Núi Bà
Tượng Phật Bà Tây Bổ Đà Sơn trên đỉnh Núi Bà
Tượng Phật Bà Tây Bổ Đà Sơn trên đỉnh Núi Bà
Tượng Phật Bà Tây Bổ Đà Sơn trên đỉnh Núi Bà
Tượng Phật Bà Tây Bổ Đà Sơn trên đỉnh Núi Bà

Tượng Phật Di Lặc (Di Lạc)

Vào ngày 28 tháng 1 năm 2024, Sun World tiếp tục an vị bức tượng thứ hai trên đỉnh núi Bà Đen là tượng Phật Di Lặc được làm từ 6.688 viên đá sa thạch với chiều cao khoảng 36 mét, chiều rộng ở vị trí lớn nhất là 45 mét, diện tích bề mặt là 4.652 m² và nặng khoảng 5.112 tấn. Sau khi an vị, tượng đã trở thành “tượng Phật Di Lặc bằng đá sa thạch lớn nhất thế giới”

Tượng Phật Di Lặc trên đỉnh Núi Bà Đen
Tượng Phật Di Lặc trên đỉnh Núi Bà Đen

Các tầng đá sa thạch được chồng ghép lên nhau và đây được cho là phương pháp tạo hình chưa từng có tại Việt Nam khi được lấy cảm hứng từ hình ảnh ruộng bậc thang ở khu vực Tây Bắc. 54 lớp đá được xếp chồng lên nhau với mỗi viên sa thạch dài từ 1 – 1,2 mét, cao trung bình khoảng 70 cm và dày 50 cm với tổng khối lượng đá sa thạch sử dụng lên tới 2.025 m3.

Tượng Phật Di Lặc trên đỉnh Núi Bà Đen
Tượng Phật Di Lặc trên đỉnh Núi Bà Đen

Phía sau và xung quanh tượng Phật Di Lặc là một hệ thống thác nước nhân tạo đổ tràn từ bên cao xuống với độ cao khoảng 35 m – đây đồng thời cũng được xem là “Thác nước nhân tạo có độ cao cao nhất châu Á”. Thác nước được thiệt kế cùng với công nghệ tạo sóng, ánh sáng, laser, thiết bị tạo khói, máy chiếu 3D để có thể kết hợp với nhau trình diễn nhạc nước.

Tượng Phật Di Lặc trên đỉnh Núi Bà Đen
Tượng Phật Di Lặc trên đỉnh Núi Bà Đen
Tượng Phật Di Lặc trên đỉnh Núi Bà
Tượng Phật Di Lặc trên đỉnh Núi Bà
Tượng Phật Di Lạc trên đỉnh Núi Bà Đen
Tượng Phật Di Lạc trên đỉnh Núi Bà Đen

Cột kinh Bát Nhã

Cột kinh Bát Nhã được xây dựng nằm giữa tượng Phật bà Tây Bổ Đà Sơn và tượng Phật Di Lặc với 5 trụ kinh bằng đá granite đen kim sa, điêu khắc trên đó là tâm kinh Bát Nhã bằng chữ Tây Tạng. Trụ kinh lớn nhất được xây dựng có đường kính 2 m và cao khoảng 19,8 m. Đế của trụ kinh được xây dựng bắt đầu ở khu giảng pháp bên dưới lòng đất và tạo thành giếng trời khi nhìn từ dưới lên trên.

Cột Kinh Bát Nhã trên Đỉnh Núi Bà Đen
Cột Kinh Bát Nhã trên Đỉnh Núi Bà Đen
Cột Kinh Bát Nhã trên Đỉnh Núi Bà
Cột Kinh Bát Nhã trên Đỉnh Núi Bà
Cột Kinh Bát Nhã trên Đỉnh Núi Bà
Cột Kinh Bát Nhã trên Đỉnh Núi Bà
Cột Kinh Bát Nhã trên Đỉnh Núi Bà
Cột Kinh Bát Nhã trên Đỉnh Núi Bà
Cột Kinh Bát Nhã trên Đỉnh Núi Bà
Cột Kinh Bát Nhã trên Đỉnh Núi Bà

Tác động tích cực của Sun World Ba Den Mountain đến Tỉnh Tây Ninh.

Năm 2020, khi Tập đoàn Sun Group (chủ đầu tư khu du lịch nổi tiếng Bà Nà Hills tại Đà Nẵng) khai trương công trình đầu tiên của khu du lịch đã ghi nhận mức tăng hơn 30% so với tết năm trước đó. Vào năm 2022, sau Đại dịch COVID-19, ước tính lượng khách đến với khu du lịch đã cán mốc 400 ngàn lượt, vượt qua Quảng Ninh (200.000 lượt); Phú Quốc (80.000 lượt); Đà Nẵng (35.939 lượt); Quảng Nam (44.800 lượt) và đưa ngành du lịch Tây Ninh dẫn đầu cả nước về du lịch cả nước dịp Tết năm 2022.

Tổng 9 tháng đầu năm 2022, khu du lịch ghi nhận 4,1 triệu lượt khách và tổng doanh thu là 1.235 tỷ đồng. Du khách Campuchia cũng đã được ghi nhận xuất hiện ở khu du lịch. Trong dịp Tết Nguyên Đán 2022, khu du lịch Núi Bà Đen đã trở thành điểm đến đông khách nhất trên cả nước và đứng thứ 5 về tổng số lượng khách cả năm 2022, đưa du lịch tỉnh Tây Ninh phát triển hơn cả trước đại dịch COVID-19.

Khu du lịch Bà Nà Hills Đà Nẵng
Khu du lịch Bà Nà Hills Đà Nẵng

Với những tác động tích cực đế du lịch, cũng như làm đẹp hơn hình ảnh vùng đất Tây Ninh trong mặt bạn bè trong và ngoài nước, chúng ta cùng hy vọng rằng Sun World Ba Den Mountain sẽ ngày càng phát triển hơn nữa, đúng với định hướng của tập đoàn Sun Group, của các cấp chính quyền nhà nước cũng như kỳ vọng của người dân.

Trên đây là các thông tin mới nhất về khu du lịch Núi Bà Đen – Sun World Baden Mountain, bài viết có tham khảo nội dung tại các báo như Wikipedia, Tuổi Trẻ, Thanh Niên,… và nhiều nguồn khác.

Xin cảm ơn đã xem bài viết!

Cho điểm vì bài viết hữu ích